Het dashboard heeft allerlei mogelijkheden. Om u hierin wegwijs te maken laten we op deze pagina zien hoe u het dashboard gebruikt, met voorbeelden van onderzoeksvragen. Uw eventuele vragen over of suggesties voor dit dashboard stellen wij op prijs.
We hebben alle stoffen toebedeeld aan stofgroepen afhankelijk van hun functie of toepassingsgebied. Zo kunt u de zoetstof sucralose terugvinden onder de stofnaam en het CAS-nummer, maar ook in de subgroep ‘kunstmatige zoetstoffen’ of in de hoofdgroep ‘industriële stoffen en consumentenproducten’. Op deze manier kunt u ook de stoffen vinden die in dezelfde stofgroep thuishoren. De stofgroep kan inzicht geven over de mogelijke effecten van een stof en over de herkomst. Wanneer een stof meerdere toepassingsgebieden heeft, kan deze in meerdere stofgroepen voorkomen.
Voorbeeld 1: een lijngrafiek van sucralose
Wilt u bijvoorbeeld zien hoe de concentratie van sucralose zich ontwikkelt? Dit kunt u bekijken via het tabblad ‘lijngrafieken’.
De rode stippellijn in de grafiek geeft de ERM-streefwaarde aan. In de tabel onder de grafiek zijn de kengetallen weergegeven per jaar.
Handige tips:
Voorbeeld 2: een lijngrafiek van meerdere zoetstoffen
U kunt meerdere stoffen tegelijk vergelijken of alle stoffen in een stofgroep zichtbaar maken via de optie ‘meerdere stoffen’ in het tabblad ‘lijngrafieken’.
De grafiek laat zien dat de acesulfaam-K-concentraties gedaald zijn door de jaren heen, maar dat die van sucralose stijgen.
Handige tip:
Voorbeeld 3: Vergelijk sucralose-concentraties tussen locaties
Wilt u zien hoe de sucralose-concentratie zich ontwikkelt op meerdere locaties? Volg dan deze stappen in het tabblad ‘lijngrafieken’:
In de grafiek ziet u dat de sucralose-concentraties op beide locaties stijgen, maar dat de toename bij Nieuwegein sneller is dan bij Lobith.
Handige tip:
De streefwaarden uit het European River Memorandum (ERM) beschrijven de waterkwaliteit die nodig is om met natuurlijke zuiveringstechnieken schoon drinkwater te maken. Deze waarden worden gehanteerd door Europese drinkwaterbedrijven die afhankelijk zijn van rivierwater, zoals die van de Rijn, Maas en Donau. Ze vormen daarom voor RIWA-Rijn de kern van de beoordeling van de waterkwaliteit.
Hoe werkt het?
De tabel laat de stoffen zien die één keer of vaker op één of meer locaties de ERM-streefwaarde hebben overschreden in het geselecteerde jaar. In de tabel staan de hoogste gemeten concentraties per locatie. Waarden boven de ERM-streefwaarde (zoals 1 µg/l voor sucralose) kleuren rood, waarden die in de buurt komen van de ERM-streefwaarde kleuren geel.
Zo kunt u zien dat sucralose in 2023 de ERM-streefwaarde op alle locaties overschreed, en dat dit in 2014 geldt voor acesulfaam-K.
Met de zuiveringsopgave-index volgen we of het doel van de Kaderrichtlijn Water (KRW) artikel 7.3 waargemaakt wordt. In dat artikel staat dat het benodigde zuiveringsniveau voor drinkwaterproductie lager moet worden. De index laat zien of de zuiveringsopgave daalt en dit doel van de KRW wordt gehaald. In dit artikel staat dat waterlichamen die worden gebruikt voor de productie van drinkwater moeten worden beschermd om achteruitgang van hun waterkwaliteit te voorkomen en zo het niveau van zuivering dat nodig is voor de productie van drinkwater te verminderen. De index laat zien of het niveau van zuivering dat nodig is om drinkwater te produceren (d.w.z. de zuiveringsopgave) afneemt en of de doelstelling van de Kaderrichtlijn Water wordt gehaald. Tot nu toe zien we dit echter nog niet in de Rijn in Nederland.
De zuiveringsopgave-index laat zien hoeveel een drinkwaterbedrijf moet zuiveren om rivierwater om te zetten in drinkwater. Het geeft het verschil weer tussen de kwaliteit van het rivierwater en de eisen voor drinkwater, vastgelegd in het Nederlandse Drinkwaterbesluit (DWB).
Meer over de methodiek vind je in de toelichting op het tabblad ‘zuiveringsopgave-index’ en in het themarapport ‘Removal requirement and purification treatment effort for Dutch Rhine water from 2000-2018’.
Via het tabblad ‘zuiveringsopgave-index’ kunt u een aantal weergaven bekijken van de zuiveringsopgave-index op onze rapportagelocaties:
Voorbeeld 1: de trend van de zuiveringsopgave-index
Wilt u zien hoe de index zich ontwikkelt op een specifieke locatie? Volg dan deze stappen in het tabblad ‘Zuiveringsopgave-index’:
Bij Lobith is een significant stijgende trend te zien. De zuiveringsopgave is dus over de jaren toegenomen in plaats van afgenomen.
Handige tip:
Voorbeeld 2: grafiek relatieve bijdrage per stofgroep
Bent u geïnteresseerd in de relatieve bijdrage aan de index per stofgroep per jaar, dan kunt u dat als volgt opzoeken:
Voor Lobith kunt u zien dat in 2023 de stofgroep ‘Industriële verontreinigingen en consumentenproducten’ de grootste bijdrage aan de index heeft geleverd.
Voorbeeld 3: lintgrafiek individuele bijdragende stoffen aan de index
In voorbeeld 2 heeft u kunnen zien welke hoofdgroep de grootste bijdrage geleverd heeft aan de index per jaar. Wilt u weten welke individuele parameters uit deze stofgroep er bijdroegen en hoe groot hun bijdrage was? Dit ziet u in de lintgrafieken:
Voor de groep ‘Industriële verontreinigingen en consumentenproducten’ in Lobith kunt u zien dat bijvoorbeeld de stof EDTA in de meeste jaren een grote bijdrage heeft aan de zuiveringsopgave-index. ETBE had van 2001 t/m 2010 een zuiveringsopgave en daarna zijn de concentraties weer gedaald. In de laatste paar jaren ziet u o.a. TFA, sucralose en HMMM verschijnen in de index.
Handige tips:
We wensen u veel plezier bij het verkennen van het dashboard en onze data.